Over dommen en gekken

Ik leef tussen gekken en dommen. De ergste gekken worden opgeborgen en misschien behandeld. De ergste dommen komen in de regering en proberen mij te behandelen. Over gekken is veel bekend. Ze worden bestudeerd, geteld, ingedeeld en soms genezen. Over dommen is niets bekend. Er bestaat geen vakgebied waar de dommen worden bestudeerd, geteld, ingedeeld, laat staan behandeld. Zeker: men heeft het intelligentiequotiënt uitgevonden, maar dat is zelf al een dom idee. Wat intelligentie ook precies is, het valt in elk geval niet langs een meetlat te leggen en in een enkel getal uit te drukken.

H.Brandt Corstius

************************************************************************************************************

®Copyright: PvG (1972)

************************************************************************************************************

KUNST

Beste Rick van der Ploeg,

We hebben elkaar ontmoet, ik kan je voor ogen nemen zoals ik je een paar jaar terug zag: een nerveuze oudere jongen in een windjack (capuchon) met springerig haar en een neiging veel te praten. Je was hoogleraar in de Economie en kandidaat Kamerlid. Je wilde iets moois gaan doen, je meende het. En nu ben je geroepen tot een hoge post. Maar je zgn. maidenspeech maakte me somber. Daarom schrijf ik je Ik had gehoopt dat je eerlijk zou zeggen: "Van economie weet ik wel wat, maar van kunst, cultuur en media helaas niks. Toch heb ik deze post aangenomen. Waarom eigenlijk? Uit eerzucht? Uit idealisme? Tja, wat is erger."

Maar nee, je maakte jezelf wijs dat je een visie koesterde. En het rampzalige woordje 'elitair' viel uit je mond.

Ik zal je wat zeggen: kunst is altijd, bovenal elitair. Kunst is voor weinigen. Wislawa Szymborska schrijft overdonderende gedichten, maar zelfs na haar Nobelprijs is ze nooit in een top-tien beland. Te 'publieksonvriendelijk' snap je.

Kunstenaars (echte) staan buiten de orde. Niets spreekt voor hen vanzelf. Ze zijn gevoelig en intelligent en dat geeft nogal eens problemen. De gewone man vindt ze maar raar. Vaak loopt het dan ook slecht met ze af. Rijk word je zelden van kunst, en het is een uitputtende, eenzame, levenslange onderneming. Waarom al die moeite om je op een oorspronkelijke manier uit te drukken? Moeilijk te vatten Rick, het zit erin, het moet eruit, en de mislukking loert.

Socialisten hebben altijd het volk willen opvoeden. Het volk moest tot de kunst en de cultuur gebracht worden. Bibliotheken, theaterkaartjes en musea werden gesubsidieerd. Maar toen het volk niet naar de kunst kwam werden ze ongeduldig. Opeens was kunst 'elitair'. Dan moest de kunst maar naar het volk komen, dat betaalde er tenslotte belasting voor. Maar Rick, dat kan helemaal niet. 'Volkskunst', van tapijtknopen tot d e Rolling Stones, is geen kunst maar maakwerk en sociale decoratie. Best aardig, maar vooral makkelijk verhandelbaar.

Hou die dingen toch uit elkaar. 't Is waar, echte kunst 'bereikt' soms opeens of na 20, 50 of 100 jaar een groter publiek. Hoe kan dat? Daarover, en over hoe je van twee oude fietsen een auto kunt maken, schrijf ik je volgende week.

ALEX MOL (VPRO gids)

****************************************************************************************************************************

HET GRAF

De vrouw boog zich over het graf en riep: "Kom er eens uit! Doe niet zo egocentrish! Je denkt alleen aan jezelf"

Anoniem

**************************************************************************************************************

ODE AAN PAALTJENS

Raak ik weer een kwakje kwijt

Dan ben ik buiten zinnen

Dan denk ik met een snik

Binnenkort kan ik weer beginnen

®1966 PvG

**************************************************************************************************************

LAST CALL

Willem is dood. Willem stond altijd voor iedereen klaar, je kon hem dag en nacht bellen.

Onder de tonen van Adios Nonino dragen zijn vrienden hem de aula uit. Het grind van Zorgvliet knerpt onder hun voeten, toonloos krast een kraai.

Dan wordt de stilte wreed verscheurd. Door een mobieltje dat afgaat in de binnenzak van een der dragers. Gebukt onder de zware last van de kist op zijn schouders slaagt hij er niet in het ding tot bedaren te brengen. Hij zakt door de grond van ellende. Pas bij het versgedolven graf houdt het op. Onwezenlijk is de stilte die erop volgt.

Later luistert de drager, het schaamrood nog op de kaken, zijn voicemail af: "Zeg, heb jij Willem de laatste dagen nog gezien? Enig idee waar die uithangt? Hij neemt al dagen zijn telefoon niet op."

Cor van der Wijk . NRC

**************************************************************************************************************

AFORISMEN EN STELLINGEN IN DE NRC:

Widemann: "Wanneer de wereld ten onder gaat, zal dat zijn bij meerderheid van stemmen en onder luid applaus".

***

Als je kwaliteit meetbaar maakt is het kwantiteit.

W.van Gastel

Universiteit Utrecht

***

De geneeskunde heeft zo'n enorme ontwikkeling doorgemaakt dat er nagenoeg geen gezond mens meer is.

J.G.M.Rosmalen

Erasmus Universiteit Rotterdam

***

Gelezen op een vuilniswagen: Waarom afval produceren als u het toch weggooit?

***

Bestiaal: Als u zo vlijtig bent als een bij, sterk als een beer, werkt als een paard, en 's avonds zo moe bent als een hond, ga dan eens naar een dierenarts, misschien bent u wel een ezel...

***

Voor wie niets wil zien is er altijd wat op de televisie.

H.van Santen, TU Delft

***

Zelden is een vrouw iets geworden dankzij een man; vaak is een man iets geworden dankzij een vrouw.

J.J.Meeuwsen, TU Delft

***

Verontrustend veel mensen hebben datgene waarvoor men leeft uit het oog verloren ten gunste van datgene waarvan men leeft.

F.Wagener, Rijksuniversiteit Groningen

***

Het gezond verstand, de laagste vorm van intellect, levert ons altijd de inzichten die toevallig net in de mode zijn.

***